Rozmowa z Monika Zubrzycką – Nowak, trenerem i coachem. Założycielką Gdańskiego Wydawnictwa Psychologicznego -Szkolenia.

Nauka dla każdego: Czym jest coaching?

Monika Zubrzycka-Nowak: Coaching to forma wsparcie drugiego człowieka (grupy ludzi) w rozwijaniu swoich możliwości życiowych w najprzyjaźniejszy sposób zarówno dla zainteresowanej/ych osoby/osób jak i dla środowiska, w którym funkcjonuje/ą. Coaching skupia się na rozwijaniu indywidualnych zasobów człowieka czyli jego strategii kreowania, stawiania sobie/zespołowi celów, potem ich planowania i realizowania oraz równoczesnego utrzymywania wysokiej formy psychofizycznej. Coaching nakierowany jest na dopasowanie celów, sposobów podchodzenia do zagadnień, metod ich rozwiązywania do optymalnego funkcjonowania jednostki. A więc nie polega na "wciskaniu" człowieka w zadany przez społeczeństwo, firmę, grupę stereotyp funkcjonowania, ale na znalezieniu takich metod postępowania aby i jednostka czuła się spełniona i zadania, za które jest (chce) być odpowiedzialna zostały skutecznie wykonane. W coachingu zadaje sie masę pytań, które mają coachowanemu pomóc zorganizować proces odkrywania swoich marzeń, celów, możliwości, zasobów, dokonań z przeszłości, na których mnoże bazować w przyszłości. Również odkryć dysfunkcyjne zachowania, które oddalają go od spełnienia i dobrych relacji z otoczeniem i znaleźć sposoby ich przebudowy na wspierające.

Nauka dla każdego: Kto może skorzystać z pomocy coacha i kto z niej najczęściej korzysta?

Monika Zubrzycka-Nowak: Z pomocy coacha może skorzystać każdy człowiek, który chce udoskonalać swój sposób funkcjonowania. Dotyczy to zarówno płaszczyzny organizowania procesu myślenia i stosowania optymalnych strategii zarządzania celami, jak również zarządzania emocjami w sposób sprzyjający wyrażaniu siebie i porozumieniu z otoczeniem. Także  obszaru relacji międzyludzkich; komunikacji, budowania więzi, wywierania wpływu w przyjazny sposób (wygrana/wygrana), również obszaru zarządzania  systemami (zespoły, firma, rodzina, społeczność...) a także obszaru poszerzania swojej świadomości (rozumieniea coraz liczniejszych zależności w coraz większych systemach) i zyskiwania  wpływu na coraz większe systemy.

Monika Zubrzycka-Nowak: Najczęściej z coachingu korzystają osoby stające przed nowymi wyzwaniami (nowe stanowisko, rola, zespół, zadanie...) lub osoby, które uważają, że potrzebują rozwinąć określone cechy, które są im potrzebne do sięgania po to, co jest ich celem czy marzeniem. Coaching nie jest "naprawianiem" popsutych ludzi lecz rozwijaniem ich mocnych stron i wspieraniem w odnajdowaniu drogi, na której ich potencjał zostanie najlepiej wykorzystany i przyniesie najwięcej satysfakcji.

Nauka dla każdego: Jaka jest rola coachingu w rozwoju osobistym?

Monika Zubrzycka-Nowak: Każdy człowiek ma doświadczenia niespójności pomiędzy intencjami a sposobem ich realizacji. Chce być miły a popełnia nietakt, pragnie pracować efektywnie a wszystko odciąga go od zadania, stawia sobie cele a potem świat staje okoniem przy ich realizacji. W szkole nie uczono zarządzania psychiką. Każdy dostał skomplikowany organizm, który ma odpowiedzialnie obsługiwać bez instrukcji obsługi. I coaching jest dobrą formą rozpracowywania tego systemu i znajdowania przepisów, jak z niego korzystać, jak z nim współtworzyć pożądaną rzeczywistość. Ułatwia wyłonienie efektywnego i radosnego sposobu uczenia się (każdy robi to w sposób zindywidualizowany), wspiera wykrywanie własnych skutecznych strategii postępowania i przenoszenie ich na obszary, w których występują trudności z osiąganiem celów. Pomaga odkrywać i rozwijać talenty, rozpuszczać blokujące wiarę w siebie i motywację do rozwijania nowych możliwości przekonania, budować przyszłość w zgodzie z głęboko odczuwanym systemem wartości, budować tożsamość, która raduje serce.

Nauka dla każdego: Co stanowi o sukcesie procesu coachingowego?

Monika Zubrzycka-Nowak: Coaching jest tylko dla zmotywowanych. To nie jest narzędzie wymuszania zmian na drugim człowieku. Jest skuteczny, gdy osoba coachowana bierze odpowiedzialność za wprowadzanie w życie wybranych przez nią zmian i decyduje się na ryzyko z tym związane. Funkcją coachingu jest zadać wszystkie pytania dotyczące konsekwencji wprowadzanych zmian czyli "na sucho" sprawdzić, do czego zmiana prowadzi, jednak wkraczanie w nowe obszary oznacza wkraczanie w nieznane i niespodzianki są wpisane w rozwój. O sukcesie także stanowi regularne ćwiczenie nowych umiejętności i zauważanie postępów. Duża zmiana skład sie z małych kroków i te kroki trzeba zauważać i honorować (nagradzać), wtedy rośnie motywacja do dalszych eksperymentów i wiara we własne siły.

Nauka dla każdego: A co, jeśli brakuje nam motywacji?

Monika Zubrzycka-Nowak: Motywacja do działania w życiu jest związana z życiem w zgodzie z wyznawanymi wartościamui, które zresztą w trakcie życia ulegają zmianie a może lepiej powiedzieć, że zmienia się ich hierarchia. Jeśli życie odbiega od głęboko w sercu odczuwanych wartości, siada motywacja. Nazywamy to wypaleniem czy rozczarowaniem sytuacją. Remedium na taki stan to ponowne skontaktowanie się z własnymi wartościami i podporządkowanie im życia. Często wymaga to dużych, niewygodnych zmian. Jeśli praca gwałci wartości człowieka i osoba nie mamoże nic zmienić, trzeba poszukać innej pracy, czasami zmienić zawód...  Jeśli wypalił sie związek i nikomu już nie służy, rodzi więcej zła niż dobra, trzeba poszukać nowych rozwiązań. Jeśli stało się w życiu coś, co zmieniło warunki - szwankuje zdrowie, dotknęła kogoś śmierć bliskiej osoby, nastąpiły zmiany na rynku pracy, warto przewartościować sytuację tak, by znaleźć motywację do odkrywania i rozpoczęcia wcielania w życie nowych planów. Nikt nie mówi, że coaching rozwiąże  za coachowanego jego problemy. Raczej coaching pomaga człowiekowi stanąć twarzą w twarz z sytuacją i poszukać najlepszego możliwego rozwiązania. A rozpoznanie czarnych scenariuszy związanych z pozostaniem w niewygodzie są metodą budowania woli zmiany czyli zaczątków motywacji do wzięcia odpowiedzialności za wykreowanie nowej sytuacji.

Nauka dla każdego: Jakie metody coachingowe można używać do automotywacji?

Monika Zubrzycka-Nowak: Metody samonapędzania siebie w życiu są dość uniwersalne. Po pierwsze musimy zdacć sobie sprawę w jakich warunkach funkcjonujemy znakomicie; co nas cieszy, rozwija, podnosi energię, daje satysfakcję. Gdy wracamy do takich doświadczeń pamięcią i przeżywamy je na nowo, osiągamy pewien stan wewnętrzny, który wiąże się z określoną postawa fizyczną, sposobem oddychania, myślenia, dawania sobie wewnętrznego wsparcia.  Potrzebujemy sie tego stanu nauczyć i wywoływac go tak często az stanie sie naszym udziałem. Możemy tez prześledzić zadania, które realizowaliśmy z entuzjazmem i skutecznie. I mogą to być niewielkie zadania z okresu harcerstwa, szkoły, pierwszej pracy... Ważne, by odkryć swoją strategię myślenia i postępowania, która przynosiła pożądane efekty i zastosować ją do obecnych zadań. Ważną funkcją w automotywacji jest wizja celu czyli marchewka motywacyjna, która ciągnie nas w przyszłość, która pomaga pokonywac bieżące trudności, krytykę ludzką i opór materii. Wizja zrealizowania się w celu jest latarnią morską, której mrugające światło stale naprowadza nas na cel. Wizja to nie jedno zdanie, czy mały obrazek. To głęboko przemyślana, rozpracowana na ile się da przy obecnych danych, wyobrażona wielozmysłowo sytuacja spełnienia (jak żyję, gdy już to mam, do czego dążę;  jak funkcjonuję, jakie mam relacje, jakie możliwości, z kim, gdzie, w jakim otoczeniu...) połączona z symbolem, który ma wywoływać w nas stan, jakby cel właśnie został zrealizowany. Można powiedzieć, że dobra wizja jest jak energetyczny zasobnik "z przyszłości", z którego energię czerpiemy teraz, gdy okoliczności tego wymagają. Marzyciele zazwyczaj sa specjalistami od przeżywania przyszłośći, od utożsamiania sie z wymarzonymi wydarzeniami. Ale... teraz trzeba wdrożyć marzenia w życie. Strategia Disney'a jest jedną z najlepszych metod coachingowych zamieniania marzeń w realne czyny. To zatrudnienie serca do marzeń, potem doświadczenia życiowego do planu realizacji a na koniec krytyka do znajdowania punktów, które trzeba zawczasu dopracować. Gdy krytyk zada odpowiednie pytania, do dzieła powołuje się znowu marzyciela, potem realizatora a na koniec krytyka. I tak krok po kroku tworzy się plan działań, który stale podlega modyfikacjom. Poznanie i stosowanie strategii Disney'a to wspaniała inwestycja na całe życie.

 

Mgr Monika Zubrzycka – Nowak, trener i coach.
Założycielka Gdańskiego Wydawnictwa Psychologicznego -Szkolenia (www.gwps.pl), współpracująca na co dzień z najwybitniejszymi trenerami i twórcami nowoczesnych technik modelowania strategii ludzi sukcesu. Autor programu i trener Studium Coacha. Prezes Polskiego Stowarzyszenia Coachingu i Rozwoju.